Zelf een defecte thermostaat van je verwarmde vloerkleed veilig vervangen

Een koud huis is een ongelukkig huis. Zeker als je net die heerlijke warmte van je verwarmde vloerkleed mist.

Je stapt uit bed en in plaats van een zachte, warme landing voor je voeten, wacht een koude tegelvloer.

Het is een klein drama. En als je erachter komt dat de thermostaat de boosdoener is, voelt dat als een onnodige complicatie. Goed nieuws: je hoeft geen professional in te schakelen voor een kapotte thermostaat.

Je kunt dit vaak prima zelf oplossen. Het is een klusje van niks, mits je het veilig aanpakt. In deze gids lees je precies hoe je een defecte thermostaat van je verwarmde vloerkleed veilig vervangt, zonder gedoe.

Diagnose: is de thermostaat echt defect?

Voordat je de schroevendraaier pakt, moet je zeker weten dat de thermostaat de zwakste schakel is. Een verkeerde diagnose leidt tot nutteloos werk. Stel je voor dat je een gloednieuwe thermostaat installeert en het kleed warmt nog steeds niet op. Dat is frusterend.

De meest voorkomende oorzaak is inderdaad de thermostaat, maar er zijn een paar dingen die je kunt controleren.

Een veelgehoorde klacht is dat de thermostaat wel stroom lijkt te hebben (het display doet het), maar dat het kleed niet opwarmt. Dit is een klassiek symptoom van een defecte schakelaar of een kapotte sensor.

De thermostaat geeft het commando 'warm aan' niet meer door. Om dit te checken, moet je even een technisch momentje inlassen. Haal de thermostaat voorzichtig uit de muur.

Meestal zit hij vast met een schroefje of een kliksysteem. Zorg dat de stroom erop blijft voor deze test.

Pak een spanningszoeker (die goedkope pennetjes van een euro of tien werken prima) en hou hem bij de aansluitklemmen. Controleer of er spanning staat op aansluiting 3 of 4. Als de thermostaat goed is, zou de spanning hier af en aan moeten springen als je de temperatuur veranderd. Blijft het lampje constant uit of constant aan, ongeacht wat je instelt?

Dan is je thermostaat waarschijnlijk overleden. Een andere veelvoorkomende boosdoener is de vloersensor.

Dat is dat kleine draadje met een bolletje eraan dat de temperatuur van je vloer meet.

Als deze sensor kapot is, weet de thermostaat niet hoe warm het is en schakelt hij niet in. Je kunt de weerstand van de sensor meten met een multimeter. Een goede sensor geeft een weerstandswaarde van ongeveer 10 kOhm bij kamertemperatuur.

Als je meter 'OL' (oneindig) of een heel vreemde waarde aangeeft, is de sensor stuk. Soms is de sensor niet los te vervangen en zit deze vast aan de kabel van het kleed. In dat geval is een nieuwe thermostaat de enige optie, tenzij je de sensor in de vloer wilt opgraven.

Stappenplan voor veilige vervanging van je thermostaat

Veiligheid gaat boven alles. We hebben het over 230 volt.

Dat is geen grapje. Dus voordat je ook maar één draad aanraakt, is de eerste en belangrijkste stap: de stroom uitschakelen. Ga naar je meterkast en zoek de groep die verantwoordelijk is voor je verwarming.

Meestal staat dit aangegeven op het groepenbord. Zet de schakelaar op 'uit'.

Om zeker te weten dat er echt geen stroom meer op staat, pak je opnieuw je spanningszoeker. Test de draden die uit de muur komen. Als er nergens spanning op staat, ben je veilig om verder te gaan. Dit is een check die je nooit mag overslaan.

Liever drie keer controleren dan één keer een schok krijgen. Mocht je een haperend elektrisch vloerkleed doormeten met een multimeter, maak dan eerst een duidelijke foto van de huidige bedrading.

Dit is je back-up. De meeste moderne thermostaten hebben vier draden: twee voor de voeding (L en N) en twee voor de schakeling naar de vloerverwarming (vaak 3 en 4) of de sensor (vaak 1 en 2). De kleuren kunnen verschillen, dus een foto van hoe het nu zit, is goud waard.

Schrijf eventueel op een briefje welke kleur op welke klem zat. De oude thermostaat verwijderen is meestal een kwestie van de dradeschroeven losdraaien.

Haal de draden voorzichtig los. Let op dat ze niet wegspringen. Sommige thermostaten hebben een klein blokje waar de draden opgeklikt zijn.

Dan moet je dat blokje losmaken. Zorg dat je de draden netjes uit elkaar houdt.

Tijd voor de nieuwe thermostaat. Lees de handleiding die erbij zit.

Iedere fabrikant heeft zo zijn eigen systeempje. Over het algemeen sluit je de draden aan op dezelfde plek als waar ze zaten. Gebruik de foto die je hebt gemaakt.

Draai de schroefjes goed vast, maar niet te strak. Je wilt de koperen draadjes niet verbuigen.

Klik de thermostaat op zijn plek of schroef hem vast. Zet de stroomgroep weer aan en testen maar! De meeste thermostaten geven een foutcode als er iets mis is. Staat er een 'E' op het scherm? Dan zit er waarschijnlijk een draad verkeerd of is de sensor niet goed aangesloten.

Veelgestelde vragen over thermostaat vervangen

Als je bezig bent, komen er altijd vragen op. Kan dit wel? Mag dat wel?

Kan ik zelf de thermostaat van mijn warmtekleed vervangen?

Hieronder de antwoorden op de meest gestelde vragen. Ja, in de meeste gevallen kun je een defecte thermostaat zelf vervangen door een identiek type, of vervangende onderdelen bestellen voor je kapotte infrarood warmtemat.

Het is een kwestie van draden overzetten. Als je dezelfde merk en type koopt, weet je zeker dat de aansluitingen hetzelfde zijn. Dan kun je overwegen de thermostaat op ruimtetemperatuur te laten schakelen, waarbij een vloersensor niet nodig is. Dit is een optie die veel moderne thermostaten bieden.

Wat als de vloersensor niet vervangen kan worden?

Je stelt hem dan in op 'ruimtebesturing' in plaats van 'vloerbesturing'. Het kleed warmt dan op tot de kamertemperatuur de ingestelde waarde bereikt.

Let op: dit voelt anders aan. De vloer kan heter worden dan je gewend bent. Als er wel stroom op de thermostaat staat maar het systeem niet opwarmt, is de thermostaat vaak de boosdoener.

Hoe weet ik of mijn thermostaat defect is?

Het display werkt, maar de verwarming gaat niet aan. Ook als je de temperatuur verhoogt en er geen 'klik' klinkt of het lampje voor de verwarming gaat branden, is de thermostaat kapot.

Het is aan te raden een thermostaat van hetzelfde merk te kiezen voor compatibiliteit met de vloersensor.

Moet ik een specifieke thermostaat kopen?

Fabrikanten als Heat-Mat, Thermofloor of Dunlop hebben eigen systemen. Een Heat-Mat sensor werkt niet met een Honeywell thermostaat. Koop je een universele thermostaat?

Let er dan op dat deze geschikt is voor je type vloerkleed (bijvoorbeeld 1600 Watt) en dat je de juiste sensor kunt aansluiten of dat je de thermostaat op ruimtebesturing kunt zetten. Merk je dat je elektrische vloerkleed nog maar voor de helft warm wordt? Ja, werk altijd spanningsvrij en gebruik een spanningszoeker om te controleren of de stroom er echt af is.

Is het gevaarlijk om zelf aan de thermostaat te werken?

Wees je bewust van de risico's. Draag geen natte handschoenen, sta op een droge ondergrond en zorg dat je niet met blote voeten in een plas water staat.

Als je het niet vertrouwt, schakel dan een elektricien in. Je eigen veiligheid is het geld waard.

Prijzen en modellen: wat kun je verwachten?

De kosten voor een nieuwe thermostaat variëren. Je hebt simpele modellen en uitgebreide met een programmeerfunctie.

Voor een standaard verwarmd vloerkleed, denk aan merken als Heat-Mat of Thermofloor, zijn de prijzen redelijk overzichtelijk. Een eenvoudige, niet-programmeerbare thermostaat van een bekend merk zoals de Heat-Mat MT-10 of vergelijkbare modellen van Dunlop koop je al voor tussen de €40 en €60. Dit is een basis exemplaar die gewoon aan en uit gaat op een ingestelde temperatuur. Prima voor een kleed in de badkamer of toilet.

Wil je meer comfort? Dan kies je voor een programmeerbare thermostaat.

Deze kun je instellen op tijden, bijvoorbeeld warm wanneer je wakker wordt en uit wanneer je de deur uitgaat.

Deze modellen, zoals de Heat-Mat MT-20 of de Thermofloor Touch, kosten tussen de €70 en €120. Ze hebben vaak een mooier scherm en meer opties. Let op: een vloerkleed heeft vaak een specifieke vermogensgrens.

Een thermostaat voor een elektrische vloerverwarming onder tegels kan soms te krachtig zijn voor een kleed. Controleer altijd het maximale vermogen (in Watt) dat de thermostaat aan kan.

Een standaard kleed van 1,5 bij 0,8 meter heeft vaak een vermogen van rond de 150-200 Watt. De meeste thermostaten kunnen dit makkelijk aan.

Praktische tips voor een zorgeloze warmte

Om te zorgen dat je nieuwe thermostaat lang meegaat en je kleed optimaal werkt, zijn er nog een paar dingen om in de gaten te houden. Met deze stappen en tips kun je je defecte thermostaat veilig en met vertrouwen vervangen.

• Leg de stroomkabel niet strak: Zorg dat er een kleine lus in de kabel zit voordat je de thermostaat plaatst. Dit voorkomt dat de draad breekt bij het vastdraaien.
• Gebruik de juiste sensor: Als je een universele thermostaat koopt, controleer dan of de meegeleverde vloersensor compatibel is. Vaak is de meegeleverde sensor van universele merken niet geschikt voor specifieke vloerkleed-sensoren.
• Test na een uur: Zet de thermostaat aan en wacht een uur. Voel voorzichtig aan het kleed. Het moet langzaam warm worden. Wordt het direct gloeiend heet? Zet hem dan direct uit. Dit kan duiden op een verkeerde aansluiting of een kortsluiting.
• Bewaar de handleiding: Stop de handleiding van de nieuwe thermostaat in een la. Als je over een jaar de tijd wilt instellen, weet je niet meer hoe het moest. Handig om bij de hand te hebben.

Je bespaart geld en het geeft een voldaan gevoel om zoiets zelf te fixen. Binnen een uurtje kun je weer genieten van die heerlijke warmte onder je voeten. Dus, stroom eraf, schroevendraaier erbij en gaan met die banaan. Je kunt het!